7 กันยายน 2568 ที่ ศาลาการเปรียญวัดท้องลับแล อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์ ชาวบ้านในพื้นที่ล้นศาลาการเปรียญวัด โดยต่างพากันนำฉลากชะลอมและอาหารคาวหวาน มาร่วมทำบุญถวายแด่พระภิกษุสงฆ์ เพื่อเป็นการทำบุญอุทิศส่วนบุญส่วนกุศล ให้แก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งเป็นวิถีชุมชนชาวเมืองลับแล ที่สืบทอดกันมารุ่นสู่รุ่น โดยจะจัดขึ้นในช่วงเข้าพรรษา ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่ได้ร่วมอนุรักษ์สืบสานมานานกว่า 100 ปี สำหรับประเพณีทำบุญ “ฉลากชะลอม” อุทิศส่วนบุญให้แก่บรรพบุรุษ เป็นประเพณีที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของ อ.ลับแล แสดงถึงสายสัมพันธ์และความสามัคคีระหว่างญาติพี่น้อง เพื่อนบ้าน ซึ่งมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ และสืบทอดจนถึงปัจจุบัน นับว่าเป็นประเพณีเก่าแก่ที่ชาวลับแลร่วมอนุรักษ์สืบสาน เป็นประเพณีทำบุญในช่วงเข้าพรรษา เพื่อถวายข้าวสารอาหารแห้งแด่พระสงฆ์ คล้ายกับการทอดผ้าป่า
โดย”สลากชะลอม” สานจากไม้ไผ่ กรุด้วยใบตอง เพื่อไม่ให้มองเห็นของข้างใน ใส่ขนมโบราณขนมแหนบ ขนมเทียน ขนมแตง ขนมพี่ขนมน้อง และใส่ข้าวปลาอาหารแห้ง ผลไม้ หมากพลู พืชผักสวนครัวอย่างละนิดละหน่อยแต่มี ครบทุกอย่าง โดยแต่ละครอบครัวจะทำชะลอมให้เกินจำนวนสมาชิกในครอบครัว อย่างน้อย 1ใบ เพราะเชื่อว่า “มีเหลือกินเหลือเก็บ”ประเพณีทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ เจ้ากรรมนายเวร ที่พุทธศาสนิกชนอำเภอลับแลสืบทอดมาแต่บรรพบุรุษ ถือเป็นการทำบุญช่วงเทศกาลเข้าพรรษา หรือใกล้วันออกพรรษา”หลังถวายพระสงฆ์ตามประเพณีแล้ว ชะลอมส่วนหนึ่งจัดแบ่งให้กับพระสงฆ์ตามวัดต่างๆ ที่นิมนต์พระสงฆ์มา เพื่อนำจตุปัจจัยใช้ในการทำนุบำรุงศาสนสถาน ค่าน้ำและสมทบถวายพระสงฆ์ที่อาพาธ ซึ่งเป็นสิ่งที่ชาวลับแลยึดถือปฏิบัติมาอย่างต่อเนื่อง”
โดยก่อนจะพิธีถวายฉลากฉลอมแด่พระภิกษุสงฆ์ ชาวบ้านได้นำดอกไม้ธูปเทียน เข้ากราบสักการะต่อหน้าองค์พระประธานภายในศาลาการเปรียญและได้กล่าวคำขอขมาโทษที่เคยล่วงเกินต่อพระรัตนตรัย เพื่อขอให้สิ่งที่เคยทำผิดได้ทุเลาเบาบางหรือหายขาด จากนั้นก็จะนำดอกไม้ธูปเทียนที่ขอขมาต่อพระรัตนตรัย มากองรวมกัน เพื่อให้พระภิกษุสงฆ์ประกอบพิธีสวดพุทธมนต์และทำพิธีทำบุญถวายฉลากฉลอมแด่พระภิกษุสงฆ์ เมื่อเสร็จพิธีสงฆ์ ชาวบ้านจะนำน้ำ ที่พระสวดอุทิศส่วนกุศล ไปเทลงใต้ต้นไม้ หรือบนพื้นดินที่โล่ง เพื่อบอกกล่าวพระแม่ธรณี เป็นสักขีพยานและบอกแก่ญาติๆบรรพบุรุษของตนได้มารับเอาส่วนบุญกุศลในครั้งนึ้ จากนั้นชาวบ้านก็จะได้นำธูปเทียนที่ประกอบพิธีกรรมขอขมาโทษต่อพระรัตนตรัย ที่กองรวมกันไว้ จะมาแจกจ่ายให้ทุกคนที่มาร่วมทำบุญอุทิศส่วนกุศลในครั้งนี้ ได้นำดอกไม้ธูปเทียนผ่านการประกอบพิธี ไปปักษ์ตามไร่สวนไร่นา เพื่อความเป็นสิริมงคล ต่อไป
นายกนกพล จันแจ ชาวบ้านในพื้นที่ บอกกับผู้สื่อข่าวว่า ประเพณีทำบุญอุทิศส่วนบุญกุศลให้แก่บรรพบุรุษ เป็นประเพณีเก่าแก่ที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน ซึ่งธูปเทียนที่ใช้ประกอบพิธีกรรม ในการขอขมาลาโทษต่อพระรัตนตรัยแล้ว ชาวบ้านจะนำไปปักษ์ไว้ตามสวน ไร่นา หรือที่บ้าน เพื่อความเป็นสิริมงคล ต่อไป ซึ่งเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน เพราะเชื่อว่า ภายหลังการประกอบพิธีดังกล่าว แล้วนำธูปเทียนที่ผ่านการประกอบพิธี ไปปักไว้ที่ใด ที่นั้นก็เจริญมีแต่ความเป็นสิริมงคล และเกษตรกรชาวสวน จำนวนมากจึงได้นำไปปักไว้ตามสวนตามไร่ เพื่อให้พืชผลทางการเกษตรเจริญงอกงาม
นาคา คะเลิศรัมย์ รายงาน
